Wydawca treści

Fundusze

1. Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu:

  • Zapobieganie, przeciwdziałanie oraz ograniczanie skutków zagrożeń związanych z pożarami lasów
  • Mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych

2. Odtwarzanie prawidłowych stosunków wodnych na terenie rezerwatu Łężczok

3. Rewitalizacja ścieżek w rezerwacie Łężczok

 


Rewitalizacja ścieżek w rezerwacie Łężczok

 

Nazwa projektu: "Rewitalizacja nawierzchni ścieżek celem zmniejszenia presji ruchu turystycznego na siedliska przyrodnicze rezerwatu Łężczok"

Planowany okres realizacji: 2017-2018 r.

Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Rudy Raciborskie

Wartość projektu

Planowany całkowity koszt realizacji projektu wynosi 521 186,39 zł

Maksymalna kwota wydatków kwalifikowalnych wynosi 504 581,39 zł

Maksymalna kwota dofinansowania z funduszy europejskich wynosi 428 894,18 zł

 


Zapobieganie, przeciwdziałanie oraz ograniczanie skutków zagrożeń związanych z pożarami lasów

Nazwa projektu: "Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – zapobieganie, przeciwdziałanie oraz ograniczanie skutków zagrożeń związanych z pożarami lasów"

Planowany okres realizacji: 2016-2019 r.

Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe

Głównym celem projektu jest zmniejszenie negatywnych skutków wywoływanych przez pożary w lasach oraz sprawne lokalizowanie źródła zagrożenia i minimalizowanie strat, a w dalszej perspektywie – zmniejszenie średniej powierzchni pożarów i rozszerzenie obserwacji obszarów leśnych, szczególnie w nadleśnictwach zakwalifikowanych do I kategorii zagrożenia pożarowego.

Cele uzupełniające:

  • rozszerzenie obserwacji obszarów leśnych,
  • szybsze i bardziej precyzyjne określenie miejsca powstania pożaru,
  • dokładniejsze prognozowanie zagrożenia pożarowego na podstawie danych meteorologicznych,
  • skrócenie czasu dotarcia jednostek LP na miejsce pożaru.

Dofinansowanie zostanie przeznaczone na:

  • rozwój i modernizację systemów wczesnego ostrzegania i prognozowania zagrożeń, w tym:
    • budowę i modernizację dostrzegalni przeciwpożarowych (70 szt.)
    • zakup nowoczesnego sprzętu umożliwiającego lokalizację i wykrywanie pożarów (114 szt.)
    • doposażenie punktów alarmowo-dyspozycyjnych (PAD) (16 szt.)
    • budowę stacji meteorologicznych (11 szt.)
  • wsparcie techniczne systemu ratowniczo-gaśniczego na wypadek wystąpienia pożarów lasów, w tym:
  • zakup samochodów patrolowo-gaśniczych (67 szt.)

 Wartość projektu

Planowany całkowity koszt realizacji projektu wynosi 43 096 737,50 zł

Maksymalna kwota wydatków kwalifikowalnych wynosi 30 000 000,00 zł

Maksymalna kwota dofinansowania z funduszy europejskich wynosi 25 500 000,00 zł

W Nadleśnictwie Rudy Raciborskie w ramach projektu planuje się budowę nowej dostrzegalni przeciwpożarowej, która powstanie w miejscu starej, metalowej zlokalizowanej w Leśnictwie Borowiec.

Szacowany koszt realizacji całego przedsięwzięcia wynosi 326 000,00 zł, z czego 85% zostanie sfinansowane ze środków Funduszy Europejskich.


Projekt "Mała retencja na terenach nizinnych"

Projekt „Mała retencja na terenach nizinnych" w Nadleśnictwie Rudy Raciborskie

Miło nam poinformować, Nadleśnictwo Rudy Raciborskie znalazło się wśród Nadleśnictw zakwalifikowanych do realizacji projektu: „Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych". Głównym celem tego projektu jest poprawa stosunków wodnych, szczególnie istotnych dla trwałości i prawidłowego rozwoju zbiorowisk leśnych oraz dodatkowe zabezpieczenie przed negatywnym oddziaływaniem takich zjawisk jak powodzie, podtopienia, susze i pożary.

Poniżej zamieszczamy główne informacje na temat projektu:

Nazwa projektu: „Kompleksowy projekt adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu – mała retencja oraz przeciwdziałanie erozji wodnej na terenach nizinnych"

Planowany okres realizacji: 2016-2022 r.

Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe

Celem projektu jest wzmocnienie odporności na zagrożenia związane ze zmianami klimatu w nizinnych ekosystemach leśnych. Podejmowane działania będą ukierunkowane na zapobieganie powstawaniu lub minimalizację negatywnych skutków zjawisk naturalnych takich jak: niszczące działanie wód wezbraniowych, powodzie i podtopienia, susza i pożary.

Cel główny projektu zostanie osiągnięty poprzez realizację kompleksowych działań polegających na zabezpieczeniu lasów przed kluczowymi zagrożeniami związanymi ze zmianami klimatycznymi. Obejmą one rozwój systemów małej retencji oraz przeciwdziałanie nadmiernej erozji wodnej na terenach nizinnych.

Cele uzupełniające:

  • odbudowa cennych ekosystemów naturalnych, a tym samym pozytywny wpływ na ochronę różnorodności biologicznej;
  • ocena skutków przyrodniczych wykonywanych zadań realizowana poprzez prowadzenie monitoringu porealizacyjnego wybranych zadań adaptacyjnych. 

W ramach projektu będą realizowane inwestycje związane z:

  • budową, przebudową, odbudową i poprawą funkcjonowania zbiorników małej retencji, wraz z niezbędną infrastrukturą umożliwiającą czerpanie wody do celów przeciwpożarowych przez jednostki PSP;
  • budową, przebudową, odbudową i poprawą funkcjonowania małych urządzeń piętrzących w celu spowolnienia odpływu wód powierzchniowych oraz ochrony gleb torfowych;
  • adaptacją istniejących systemów melioracyjnych do pełnienia funkcji retencyjnych z zachowaniem drożności cieku dla ryb;
  • zabezpieczeniem obiektów infrastruktury leśnej przed skutkami nadmiernej erozji wodnej, związanej z gwałtownymi opadami;
  • przebudową i rozbiórką obiektów hydrotechnicznych niedostosowanych do wód wezbraniowych (mostów, przepustów, brodów).

Projekt wykorzystuje kompleksowe zabiegi łączące przyjazne środowisku metody przyrodnicze i techniczne. Planowane są w większości małe obiekty/budowle o prostej konstrukcji budowane z zastosowaniem materiałów naturalnych. Wybierane technologie mają być przyjazne dla naturalnego środowiska przyrodniczego.

Bezpośrednim efektem realizacji projektu będzie zretencjonowanie 2,1 mln m³ wody.

Wartość projektu

Planowany całkowity koszt realizacji projektu wynosi 234 670 000,00 zł

Maksymalna kwota wydatków kwalifikowalnych wynosi 170 000 000,00 zł

Maksymalna kwota dofinansowania z funduszy europejskich wynosi 144 500 000,00 zł

Zakres realizacji Projektu na terenie Nadleśnictwa Rudy Raciborskie:

W ramach realizacji projektu małej retencji na terenie Nadleśnictwa Rudy Raciborskie planuje się zretencjonowanie na obszarach leśnych 14 488  m³ wody.

Działania będą prowadzone na obszarze pożarzyska z 1992 r., które z uwagi na sąsiedztwo kopalni piasku znalazło się w zasięgu leja depresyjnego, powodującego silne odwodnienie terenów leśnych. Retencja wody ma kluczowe znaczenie dla młodych drzewostanów, które wkroczyły w fazę kulminacji przyrostu i w związku z tym wykazują bardzo duże zapotrzebowanie na wodę.

Ponadto w ramach realizacji projektu planuje się odbudowę zniszczonych podczas powodzi w 1997 r. stawów śródleśnych zlokalizowanych na potoku „Raczok". Ich odbudowa pozytywnie wpłynie na stosunki wodne, co poprawi  warunki wzrostu okolicznych drzewostanów oraz doprowadzi do wzrostu różnorodności biologicznej na tym terenie.

Szacunkowy koszt realizacji projektu na terenie Nadleśnictwa Rudy Raciborskie wynosi 4 300 000 PLN, z czego 85% zostanie pokryte z Funduszy Europejskich 


ODTWORZENIE PRAWIDŁOWYCH STOSUNKÓW WODNYCH NA TERENIE REZERWATU ŁĘŻCZOK

Projekt Odtworzenie prawidłowych stosunków wodnych na terenie rezerwatu Łężczok został dofinansowany z, w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013,
Priorytet V– Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych,
Działanie 5.1. – Wspieranie kompleksowych projektów z zakresu ochrony siedlisk przyrodniczych (ekosystemów) na obszarach chronionych oraz zachowanie różnorodności gatunkowej
Konkurs 5.1.1 (nr ref. Konkursu 5/2009) – Ochrona gatunków i siedlisk in situ

Numery umów:

  • z CKPŚ: POIS.05.01.00-00-200/09-00 z dn. 31.01.2011 r.
  • z NFOŚiGW: 34/2011/Wn12/OP-PO-PS/D z dn. 17.02.2011 r.

Wartość projektu

Wartość kosztów kwalifikowanych zrealizowana

3 755 640,80

 PLN

Wartość dofinansowania zrealizowana EFRR

3 192 294,66

 PLN

Procent dofinansowania zrealizowany

85

%

 

W ramach realizacji projektu wykonano

Łączna długość naprawionych grobli

3 728

 mb

Liczba wymienionych urządzeń hydrotechnicznych - mnichów

6

 szt.

Liczba wybudowanych wysp

12

 szt.

Powierzchnia wybudowanych wysp

1 950

 m2

Liczba wybudowanych wież (platform) widokowych

1

 szt.

 

Zakładane cele projektu i efekty

Głównym celem projektu było odtworzenie prawidłowych stosunków wodnych na terenie rezerwatu przyrody Łężczok zmienionych w wyniku osuszenia stawów w 2009 roku, z których ze względów bezpieczeństwa należało spuścić wodę. Celami szczegółowymi były: naprawa przeciekających grobli, pogłębienie poprzez odmulenie mis stawowych, budowa 12-tu wysp z nadmiaru namułu oraz budowa platformy widokowej w celu kanalizowania ruchu turystycznego na terenie rezerwatu.

Projekt zrealizowano zgodnie z założeniami. Realizacja celów szczegółowych umożliwiła ponowne napełnienie stawów wodą w wyniku czego przywrócono pierwotny, będący przedmiotem ochrony, stan siedlisk przyrodniczych oraz skanalizowano ruch turystyczny.

Realizacja projektu przyczyniła się do ochrony obszarów wodno-błotnych – siedlisk wielu cennych roślin, zwierząt i zbiorowisk na powierzchni 152 ha, całość w obrębie obszaru chronionego NATURA 2000. W ramach projektu naprawiono 3 728 mb grobli stawowych, wymieniono 6 urządzeń hydrotechnicznych (mnichów), wybudowano 12 nowych wysp o łącznej powierzchni 1 950 m2 oraz wybudowano drewnianą platformę widokową do obserwacji przyrodniczych dostępną także dla osób niepełnosprawnych. Najistotniejszym „niemierzalnym" efektem ekologicznym jest uratowanie największego i najcenniejszego z powodu bioróżnorodności rezerwatu przyrody województwa śląskiego, leżącego u stóp Bramy Morawskiej i pełniącego przez to bardzo ważną rolę przyrodniczą na skalę globalną, a nie tylko regionalną.

 

Efekty ekologiczne osiągnięte poprzez realizację przedsięwzięcia:

Zadanie 1 (pkt. II.1. HRP) – Remont stawu Babiczak Północny

W ramach zadania naprawiono uszkodzoną, przeciekającą groblę czołową (piętrzącą) na długości 700 mb. W doborze technologii wzięto pod uwagę nie tylko zabezpieczenie przed infiltracją wody, ale i również penetracją gryzoni (piżmaków i bobrów). Wymieniono zużyte budowle hydrotechniczne: mnich zasilający oraz mnich spustowo-piętrzący. Z misy stawowej usunięto nadmiar namułu oraz odtworzono denne rowy spustowe. Z pozyskanego w ten sposób materiału uformowano groble oraz 4 wyspy o łącznej powierzchni nadwodnej 650 m2.

Dzięki zrealizowaniu tego zadania umożliwiono piętrzenie wody w stawie o powierzchni 46 ha przywracając w ten sposób miejsce występowania rzadkich, chronionych zbiorowisk roślinności higrofilnej oraz miejsce schronienia i lęgów ptactwa wodnego. Dzięki budowie wysp zwiększono tereny lęgowe ptaków, a specjalna konstrukcja wysp przysporzyła nowych gatunków – po raz pierwszy stwierdzono lęgi rybitwy rzecznej i sieweczki rzecznej. Pierwszej wiosny po zakończonym remoncie w stawie obficie pojawiła się salwinia pływająca oraz kotewka orzech wodny.

Remont stawu umożliwi w przyszłości prowadzenie w nim ekstensywnej gospodarki rybackiej, która jest elementem czynnej ochrony rezerwatu oraz zapobiega eutrofizacji zbiorników wodnych.

 

Zadanie 2 (pkt. II.2. HRP) – Remont stawu Salm Duży

W ramach zadania naprawiono uszkodzone, przeciekające groble na łącznej długości 2 005 mb. W doborze technologii wzięto pod uwagę nie tylko zabezpieczenie przed infiltracją wody, ale i również penetracją gryzoni (piżmaków i bobrów). Wymieniono zużytą budowlę hydrotechniczną - mnich spustowo-piętrzący. Z misy stawowej usunięto nadmiar namułu oraz odtworzono denne rowy spustowe. Z pozyskanego w ten sposób materiału uformowano groble oraz 8 wysp o łącznej powierzchni nadwodnej 1 300 m2.

Dzięki zrealizowaniu tego zadania umożliwiono piętrzenie wody w stawie o powierzchni 91 ha przywracając w ten sposób miejsce występowania rzadkich, chronionych zbiorowisk roślinności higrofilnej oraz miejsce schronienia i lęgów ptactwa wodnego. Dzięki budowie wysp zwiększono tereny lęgowe ptaków.

Realizacja tego zadania umożliwi w przyszłości ekstensywną hodowlę ryb w wyremontowanym stawie. Prowadzenie gospodarki rybackiej powstrzymuje eutrofizację stawu, dlatego jest działaniem z zakresu ochrony czynnej rezerwatu przyrody.

 

Zadanie 3 (pkt. II.3. HRP) – Remont stawu Salm Mały

W ramach zadania naprawiono uszkodzoną, przeciekającą groblę czołowo - działową (piętrzącą) na długości 1 023 mb. W doborze technologii wzięto pod uwagę nie tylko zabezpieczenie przed infiltracją wody, ale i również penetracją gryzoni (piżmaków i bobrów). Wymieniono zużyte budowle hydrotechniczne: mnich zasilający, mnich spustowo-piętrzący oraz mnich burzowy - bezpieczeństwa. Z misy stawowej usunięto nadmiar namułu oraz odtworzono denne rowy spustowe. Z pozyskanego w ten sposób materiału uformowano groble.

Dzięki zrealizowaniu tego zadania umożliwiono piętrzenie wody w stawie o powierzchni 15 ha przywracając w ten sposób miejsce występowania rzadkich, chronionych zbiorowisk roślinności higrofilnej oraz miejsce schronienia i lęgów ptactwa wodnego. Ten zbiornik wodny nie jest wykorzystywany dla gospodarki rybackiej lecz jest w około 90% porośnięty roślinnością szuwarową, w związku z czym pełni ważną rolę jako miejsce lęgowe ptactwa wodnego.

Z uwagi na „paciorkowy" układ stawów Salm Mały i Salm Duży, remont stawu Salm Mały był warunkiem piętrzenia wody w niżej położonym stawie Salm Duży.

 

Zadanie 4 (pkt. II.4. HRP) – Budowa platformy widokowej

W ramach zadania wybudowano drewnianą platformę widokową do obserwacji przyrodniczych, w szczególności ornitologicznych. Wieżę zlokalizowano w południowo-wschodnim narożniku stawu Salm Duży, około 20 m w głąb stawu, kilka metrów nad poziomem lustra wody. Platformę zaopatrzono w podjazd udostępniający ją dla osób niepełnosprawnych ruchowo.

Dzięki zrealizowaniu tego zadania skanalizowano ruch turystyczny w rezerwacie przyrody ograniczając penetrację ludzi w miejscach lęgowych ptactwa wodnego.

 

Zadanie 5 (pkt. III.2. HRP) – Druk materiałów informacyjno-promocyjno-edukacyjnych

W ramach zadania opracowano przy współudziale przedstawicieli nauki, wydrukowano oraz rozpowszechniono obficie ilustrowany informator (album) pod tytułem „Rezerwat Łężczok – perła śląskiej przyrody" o objętości 150 stron, w nakładzie 2 000 szt. oraz broszurę informacyjną o takim samym nakładzie, stanowiącą skrót albumu.

Materiały informacyjne rozprowadzono nieodpłatnie do okolicznych bibliotek, szkół, oddziałów PTTK oraz pozarządowych organizacji ekologicznych. Wydawnictwa propagują wartości historyczne, kulturowe oraz przyrodnicze rezerwatu przyrody podkreślając rolę funduszy unijnych w ratowaniu rezerwatu przed nieodwracalną deprecjacją.

Do pobrania: Broszura "Rezerwat Łężczok - perła śląskiej przyrody"

 

***

 

Przywrócenie właściwego stanu ekosystemów w rezerwacie polegało na umożliwieniu piętrzenia wody w zbiornikach (stawach), które stanowią miejsce występowania zbiorowisk roślinnych charakterystycznych dla obszarów wodno-błotnych (przybrzeżnych i otwartej toni). Przed przystąpieniem do realizacji projektu stawy pozostawały bez wody (osuszone ze względów bezpieczeństwa). Niepodjęcie działań skutkowałoby szybkim procesem lądowienia i zalesienia stawów.

Na dzień sporządzenia wniosku o płatność końcową efekt został osiągnięty – wszystkie stawy o łącznej powierzchni zostały napełnione wodą, a więc utracone w wyniku osuszenia stawów ekosystemy zostały przywrócone.